Spis treści
Co należy do obowiązków operatora suwnic posiadającego uprawnienia UDT?
Zgodnie z aktualnie obowiązującymi przepisami operator suwnicy musi być osobą wykwalifikowaną, czyli posiadać niezbędną wiedzę oraz umiejętności do pracy na tym stanowisku, potwierdzone kwalifikacjami i świadectwem operatora, zdobytymi po pomyślnym ukończeniu kursu na suwnice oraz zdaniu egzaminu UDT (przed komisją Urzędu Dozoru Technicznego).
Przyszłego operatora suwnicy powinny wyróżniać odpowiednie predyspozycje zdrowotne (brak przeciwwskazań zdrowotnych), spostrzegawczość, umiejętność przewidywania sytuacji niebezpiecznych oraz zdolność do natychmiastowej reakcji w przypadku ich wystąpienia.
Operator zajmuje się bieżącą obsługą i kontrolą maszyny suwnicowej, sterowanej z poziomu roboczego lub z kabiny. Zakres codziennych obowiązków w pracy operatora suwnicy, które musi przestrzegać:
- obsługa suwnicy, monitorowanie działania jej zespołów i mechanizmów przez cały czas pracy przy urządzeniu,
- przeprowadzanie przeglądów sprzętu oraz wykonywanie konserwacji i bieżących drobnych napraw suwnicy,
- zapoznanie się i bieżąca aktualizacja dziennika eksploatowania urządzenia,
- postępowanie zgodnie z wytycznymi pracodawcy, instrukcją obsługi urządzenia oraz stosowanie się do zapisów BHP, używanie środków ochrony indywidualnej tam, gdzie to konieczne,
- poprawne i zgodne z przepisami przytwierdzenie ładunków (muszą być zamocowane na urządzeniu chwytnym jako zrównoważone),
- pionowe podnoszenie ładunku i transport na wysokości umożliwiającej bezkolizyjną pracę suwnicy,
- zachowanie płynności ruchu i dopuszczalnej prędkości przy manipulowaniu materiałem (wykonywanie manewrów hamowania, ruszania oraz podnoszenia i opuszczania towaru w sposób spokojny z zachowaniem ogólnych zasad bezpieczeństwa),
- ocenianie masy przemieszczanych ładunków i nieprzekraczanie udźwigu na obsługiwanej suwnicy,
- dbanie o to, aby podczas podnoszenia, transportu lub opuszczania zawieszonego ładunku, w jego bezpośredniej okolicy lub pod nim nie znajdowały się osoby postronne,
- pełna współpraca i koordynacja pracy z operatorami naziemnymi i interpretowanie werbalnych i niewerbalnych sygnałów porozumiewawczych,
- zwracanie uwagi na sygnały wydawane przez hakowego sygnalistę i zatrzymanie urządzenia za każdym razem na sygnał stopu,
- zwracanie uwagi na warunki atmosferyczne i przerwanie pracy, jeżeli urządzenie znajduje się na zewnątrz, a pogoda zagraża bezpieczeństwu.
Pracując przy suwnicy należy również pamiętać o rzeczach, których lepiej nie wykonywać ze względu na bezpieczeństwo osób postronnych oraz samego operatora. Do czynności zabronionych przy pracy z suwnicami zalicza się więc:
- brak ważnych uprawnień na suwnice ogólnego oraz specjalnego przeznaczenia (w tym wciągników i wciągarek) - brak odpowiedniej wiedzy technicznej ze względu na nieukończenie odpowiedniego szkolenia oraz egzaminu UDT, co w konsekwencji może prowadzić do sytuacji niebezpiecznych podczas pracy z suwnicą,
- obsługa urządzenia w stanie nietrzeźwości - osłabienie koncentracji i refleksu operatora może prowadzić do poważnych błędów operacyjnych i stanowi bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia i życia zarówno operatora, jak i innych pracowników,
- naprawa i konserwacja podczas pracy suwnicy - wszelkie działania serwisowe powinny być przeprowadzane tylko wtedy, gdy suwnica jest wyłączona i zabezpieczona przed przypadkowym uruchomieniem,
- praca na suwnicy, w której stwierdzono usterkę - suwnica powinna zostać natychmiast wyłączona, a usterka zgłoszona odpowiednim służbom technicznym,
- pozostawianie na suwnicy nieodłożonych ładunków - towar powinien być zawsze odłożony na odpowiednie miejsce składowania, aby zapobiec przypadkowemu upadkowi i związanym z tym zagrożeniom,
- podnoszenie ładunków, na których znajdują się ludzie - suwnice nie są przeznaczone do transportu ludzi, a takie działanie może prowadzić do poważnych obrażeń lub śmierci,
- mocowanie ładunków na uszkodzonych lub niedopasowanych zawiesiach - zawiesia powinny być regularnie kontrolowane i zgodne z wymaganiami technicznymi, aby zapewnić bezpieczne podnoszenie i transport,
- podnoszenie ładunku przekraczającego dopuszczalną dla urządzenia masę, wykraczającego poza wysięg i przekraczanie dopuszczalnej wysokości podnoszenia - przeciążenie może prowadzić do awarii sprzętu i niebezpiecznych sytuacji.
Jakie obowiązki musi wykonać operator przed rozpoczęciem pracy z urządzeniem suwnicowym?
Przed przystąpieniem do każdej zmiany roboczej operator suwnicy ma obowiązek wykonać serię czynności kontrolnych.
Wykonanie każdorazowej kontroli jest najlepszym sposobem, aby zagwarantować sobie oraz współpracownikom bezpieczne warunki pracy i do minimum zmniejszyć ryzyko wystąpienia wypadków:
- sprawdzanie wpisów - zorientowanie się, czy suwnica posiada ważną decyzję UDT zezwalającą na jej eksploatację (jeśli urządzenie nie ma ważnej decyzji, nie można z niego korzystać). Obsługa suwnicy zgodnie z instrukcją i zasadami BHP na podstawie instruktażu stanowiskowego. Zapoznanie się z najnowszymi wpisami w książce eksploatacji (obsługi/zdawczo-odbiorczej) urządzenia,
- kontrola środowiska pracy – obserwacja najbliższego otoczenia suwnicy i dbanie, aby w jej bezpośredniej bliskości nie znajdowały się osoby ani przedmioty, zagrażające bezpieczeństwu pracy. W razie potrzeby usunięcie przeszkód, które znajdują się na torze jazdy,
- przygotowanie ładunku i komunikacja – skontrolowanie ładunków przeznaczonych do transportu oraz ich wagi i sprawdzenie, czy nie przekracza ona udźwigu urządzenia. Poinformowanie współpracowników o rozpoczęciu pracy przed ruszeniem ładunku z miejsca oraz uzgodnienie z nimi znaków i sygnałów do późniejszej komunikacji. Uzgodnienie sposobu transportu i wyznaczenie przestrzeni do bezpiecznego składowania ładunków,
- wykonanie przeglądu codziennego urządzenia (OTC) – dokonanie wzrokowej kontroli sprawności urządzenia i jego poszczególnych części.
Sprawdzenie prawidłowego funkcjonowania poszczególnych elementów bezpieczeństwa. Skontrolowanie sprawności działania mechanizmów napędowych najlepiej poprzez wykonanie jazdy próbnej całego urządzenia.
Niezwłoczne unieruchomienie urządzenia w przypadku zauważenia usterki, wycieku lub innego alarmujące objawu oraz natychmiastowe powiadomienie o tym fakcie przełożonego albo innej osoby odpowiedzialnej.
Wprowadzenie odpowiedniego wpisu w książce eksploatacji suwnicy lub innym dokumencie.
Co musi zrobić operator po zakończeniu pracy na stanowisku?
Przed opuszczeniem stanowiska pracy należy przygotować wszystko w taki sposób, aby miejsce pracy było bezpieczne dla następnego pracownika zaczynającego swoją zmianę:
- wyłączanie suwnicy – sprawdzenie, czy na urządzeniu ładunkowym nie ma pozostawionych podwieszonych ładunków i upewnienie się, że ładunek został odłożony w miejscu do tego wyznaczonym. Odstawienie urządzenia do punktu postojowego i uniesienie na wysokość, która umożliwia bezpieczne poruszanie się osób i pojazdów w zakładzie pracy (około 2,5 m),
- unieruchomienie i zabezpieczenie suwnicy – naciśnięcie przycisku zatrzymania, wyłączenie układów sterowania, wyłączenie zasilania i zabezpieczenie przed włączeniem przez niepowołane osoby,
- zdanie urządzenia – przeprowadzenie wzrokowej inspekcji urządzenia i zgłaszanie wszystkich zauważonych nieprawidłowości przełożonemu i następnemu operatorowi. Dokonanie odpowiedniego wpisu w książce eksploatacji.